جيمز مكسول به سال ۱۸۳۱ در كشور اسكاتلند متولد شد. ميتوانيم از وي به عنوان بزرگترين فيزيكدان تئوريك دههي ۱۸۰۰ نام ببريم. او قدرت فوقالعادهي خود در زمينهي رياضيات را با برداشت و دانش بسيار خوبش از علوم طبيعي تركيب كرده بود. اين توانايي منحصر به فرد امكان آن را فراهم كرد كه بتواند پيشرفتهاي چشمگيري هم در زمينهي فيزيك آن زمان و نيز نجوم و زيستشناسي كسب كند.
او همچون بسیاری از افراد خانواده و فامیل از قریحه و استعداد خاصی بر خوردار بود . جیمز در چهارده سالگی موفق به اخذ مدالی در ریاضات شد و سال بعد مقاله ای در باب روش ترسیم منحنی های بیضوی کامل ، به انجمن سلطنتی ادینبورگ تقدیم کرد . این رساله به حدی کامل و جامع بود که جمعی از حضار حاضر به قبول این که جوانی پانزده ساله این رساله را نوشته نبودند .
مکسول در 16 سالگی وارد دانشگاه ادینبورگ شد . در سال 1850میلادی وارد دانشگاه کمبیج شد و مانند کلوین و تامسن با عنوان شاگرد دوم ، کلاس ریاضیات را به پایان رسانید . در سال 1854 او برای نخستین بار به سمت استادی دانشگاه ابردین برگزیده شد .
مکسول در حالی که به تدریس مشغول بود در مورد نظریه های مختلف ریاضیات و فیزیک تحقیق بررسی می کرد و مسائل مهمی را ارائه داد . در رشته ریاضی دردانشگاه های کمبریج و ادینبورگ مشغول تدریس شد . در سال 1871 به سمت استادی فیزیک تجربتی در کمبریج انتخاب شد که او نخستین کسی بود که در این رشته برای تدریس انتخاب شد.
نظریه های مکسول در فیزیک وریاضی امروزه نیز از ارزش بالایی بر خوردارند .برجسته ترین کار علمی مکسول بین سال های 1864 و 1873 میلادی انجام گرفت و عبارت اند از ، بیان و توجیه خطوط قوای فاراده در قالب الفاظ ریاضی.
مكسول فيزيكداني بود كه به دليل كارها و تحقيقاتش در زمينهي روابط موجود ميان نور، الكتريسيته، مغناطيسم و امواج الكترومغناطيسي (امواج متحرك انرژي) شهرت دارد. «معادلات مكسول» كه مجموعهاي از ۴ معادله هستند، بزرگي او را نشان ميدهند.
اين مجموعهي ساده معادلات همراه با تعريف معاني كميتها كه در آنها مورد استفاده قرار گرفته و روابط ثانوي كه خواص مواد را تعريف ميكند به طور كامل الكترومغناطيسم كلاسيك را توضيح ميدهند.
div D= P
div B= O
curl E= - ? B / ? t
curl H= J+ ? D / ? t
او كشف كرد كه نور از امواج الكترومغناطيسي تشكيل شده است. او نه تنها توضيح داد كه چگونه الكتريسيته و مغناطيسم واقعاً الكترومغناطيسم هستند بلكه همچنين راه را براي كشف و به كارگيري تمامي طيفهاي اشعهي الكترومغناطيسي كه فيزيك نوين را ترسيم نمود، هموار كرد.
امروزه فيزيكدانها ميدانند كه اين طيفها شامل امواج راديويي، مادون قرمز، اشعهي ماوراي بنفش و امواج اشعهي x نيز هستند.
دومين يافتهي مهم مكسول «تئوري جنبش» او بود، به ويژه بخشي از آن نظريه كه در رابطه با توزيع سرعت مولكولي است. با پيشبرد نظريهي جنبش گازها، مگسول آخرين نظريهي اثباتي خود در مورد طبيعت گرما كه به حركت مولكولها وابسته است را ارايه داد. اين تئوري جنبش گازها، رابطهي ميان حركت مولكولي در گاز، دماي گاز و ديگر خاصيتهاي آن را توضيح ميدهد.
مكسول همچنين نظريات مهمي در چند زمينهي نظري و تجربي ديگر ارايه داد. او خيلي زود متوجه قوانين حاكم بر رنگها شد و قوانين حاكم بر رنگ، بينش رنگ و چگونگي عملكرد چشمها را كشف و ارايه داد. او در ساخت اولين عكس رنگي جهان از كمان راه راه سبز، قرمز و آبي بهره گرفت. او فرضيهاي ارايه داد كه حلقههاي دور سيارهي زحل از ذرات بسيار ريزي تشكيل شده است كه بعدها ماهوارههاي فضايي در سال ۱۹۷۰ كه به اين سياره فرستاده شدند اين فرضيه را اثبات كردند.