اتوبوس شهری:

سازمان اتوبوسرانی بوشهر و حومه برای خدمات رسانی به مردم 120 دستگاه اتوبوس در اختیار دارد که در تمام مسیرهای شهری تردد دارند.
تاکسی:

علاوه بر حضور دو سیستم تاکسی بی‌سیم هماهنگ با سامانه یکپارچه کشوری (۱۸۳۳) و دیگری (1844)، نزدیک به ۱۵۰۰ تاکسی گردشی، خط ویژه (مانند تاکسی فرودگاه و تاکسی پایانه مسافربری)، تاکسی بانوان، دفتر تاکسی تلفنی و مسافربرهای شخصی در شهر فعالیت دارند.
فرودگاه :

بندر بوشهر دارای یک فرودگاه بین‌المللی است که جزو سه فرودگاه قدیمی کشور می‌باشد. پروازهای بین‌المللی این فرودگاه به کشورهای عراق، سوریه، عربستان سعودی و کشورهای حوزهٔ خلیج فارس چون امارات متحده عربی انجام می‌شود. پروازهای داخلی نیز در مسیرهای بوشهر به تهران، جزیره کیش، اصفهان، شیراز، مشهد، عسلویه و خارک انجام می‌شود. میانگین پرواز از فرودگاه بین المللی بوشهر ۷۰ پرواز در هفته می‌باشد. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این فرودگاه بدون سانحه بودن آن است. هم اکنون کار مطالعات احداث فرودگاه جدید بوشهر آغاز شده‌است و قرار است این فرودگاه در ۲۵ کیلومتری بندر بوشهر با پنج هزار هکتار وسعت ایجاد گردد. احداث این فرودگاه نیاز ۱۰۰ سال آینده استان بوشهر را برطرف می‌نماید. فرودگاه جدید بوشهر به گونه‌ای جانمایی شده‌است که در مرکز شش شهر گناوه، برازجان، دلوار، خورموج، اهرم و بوشهر قرار گرفته‌است.
پایانه مسافربری :

بندر بوشهر دارای یک پایانه مسافربری است که واقع در میدان آزادی می‌باشد.
شبکه راه‌آهن:

مطالعات اجرای پروژه راه‌آهن شیراز ـ بوشهر به پایان رسیده و براساس برنامه‌های ارائه شده، این استان از طریق محورفیروزآباد ـ بوشهر به شبکه راه‌آهن سراسری ملحق خواهد شد. طول این مسیر ۶۴۷ کیلومتر است که حدود ۳۰۰ کیلومتر از آن در حوزه استان بوشهر قرار داشته و در ۱۲ قطعه اجرا خواهد شد. هم اکنون دو قطعه از این قطعات و به طول ۱۰۰ کیلومتر در دست احداث است. دو قطعه دیگر از این خط آهن نیز به طول ۹۵ کیلومتر در استان فارس در دست احداث می‌باشد. 

بوشهر سابقه صد ساله در داشتن مطبوعات دارد. تبادل فرهنگی، اقتصادی و سیاسی بوشهر با نقاط دیگر جهان موجب ارتقاء فرهنگی سیاسی و گسترش نشر و چاپ روزنامه‌ها و هفته‌نامه‌های مختلف از دوران مشروطیت در بوشهر شده‌است. روزنامه‌ها و هفته‌نامه‌هایی چون ندای جنوب، سنگلاخ، دریاکنار، پست خلیج، عرشه، طلوع، مظفری، اصلاح، ندای حق و... در دهه‌های گذشته تا زمان کودتای سال ۱۳۳۲، در بندر بوشهر، چاپ، نشر و توزیع می‌شده‌است. بعد از انقلاب ایران با تاخیر چند ساله، اولین هفته نامهٔ بوشهر «آئینه جنوب» در سال (۱۳۷۳) نشر گردید. نسیم جنوب دومین هفته‌نامه استان بوشهر و قدیمی ترین نشریه در حال انتشار بوشهر از اسفندماه ۱۳۷۶ تاکنون  است

آئینه جنوب، نسیم جنوب، ماهرویان، خبر بوشهر، لیان، پیغام، شناشیر، خلیج فارس، فایز، دلوار، صدای بوشهر، سینیز، نصیر جنوب، اتحاد جنوب، دریای جنوب، دریادلان، میثاق منتظران، دلیران تنگستان از نشریات بوشهرند. 

در حال حاضر اکثریت ساکنان شهر بوشهر، اهل همین بندر هستند. ولی در بین جمعیت غیربومی، اهالی کازرون، شیراز، آبادان، دشتستان و دشتی و تنگستان بیشترین درصد را نسبت به سایر غیربومی‌ها دارند. گویش قدیمی شهر بوشهر گونه‌ای از زبان فارسی است که به گویش بوشهری موسوم است. 

چهار محلهٔ قدیمی بوشهر عبارت‌اند از دهدشتی، شنبدی، کوتی و بهبهانی. از دیگر محله‌های این بندر می‌توان از سنگی، صلح‌آباد، جفره، بن‌مانع، شکری (بهشت صادق)، هلالی، باغ زهرا، جبری، باهنر، باغ نار، بیسیم، مدرس، شهید عاشوری، فرودگاه، جلالی، بهمنی، دواس، خواجه‌ها، شهید ماهینی، فضیلت، عالی‌آباد، رایانی، سبزآباد، سرتل، نیروگاه اتمی، نیدی، چهارصد دستگاه و ملاصدرا نام برد. محلات سنتی ساحلی یا قطب‌های صیادی محلی که در دو قسمت شرق و غرب بوشهر قرار دارند، شامل محلات جفره (مفگه)، صلح‌آباد و جبری می‌گردد. و نیز محلات جنوبی تنگک غریب به دیگر نام تنگک صفری و نیز تنگک اول، تنگک محمد جعفری به دیگر نام تنگک رئیسی و نیز تنگک دوم، تنگک زنگنه به دیگر نام تنگک سوم.

همچنین پایگاه ششم شکاری از مراکز مهم نظامی بندر بوشهر می‌باشد. 

بنای بوشهر به اردشیر ساسانی نسبت داده شده و نام اصلی آن «رام اردشیر» بوده‌است. گفته می‌شود که «رام اردشیر» به مرور زمان به «ریشهر» تبدیل شد. به نظر می‌رسد که بوشهر تحریف شده ریشهر- همان شهر قدیمی است. در عصر هخامنشی از تمدنهای بزرگ در ایران تمدن لیان بوده‌است که برخی به اشتباه نام آن را از نام‌های بوشهر می‌دانند. هم اکنون نام خیابانی در بازار بوشهر به همین نام است طبق آثار کشف شده در منطقه باستانی هلیله و ریشهر نام این سرزمین ژرمانسیکا بوده‌است. همچنین در آثار باستانی شوش از این بندر نام برده شده‌است. در زمان اسکندر نام آن به موزامبری تغییر یافت.

نام دیگر اباشهر در زمان اردشیر بابکان به معنی شهر بابک و بعد از آن بوشهر به معنای شهر پایین بدلیل اختلاف سطحی که با ریشهر داشته‌است. 

بنای بوشهر را به اردشیر ساسانی نسبت داده‌اند ولی بوشهر کنونی که تاریخچه ۱۵۰ ساله دارد را «ابومهیری» پسر شیخ ناصرخان (ناخدا باشی کشتی‌های نادرشاه) در سال هزار و صد و پنجاه ه. ق پایه‌گذاری کرد، علت تاسیس این شهر به دلیل این بود که نادر شاه می‌خواست بندری در جنوب بسازد و همچنین نیروی دریایی را تاسیس کند[۶] این بندر چنان پر رونق شد که به عنوان رقیب بزرگی برای بندر بصره به حساب می‌آمد. این شکوفایی تجاری تا آنجا پیشرفت که «حاج محمد شفیع» اجازه چاپ و نشر اسکناس رایج بوشهر را به دست آورد و این امتیاز تا برقراری بانک شاهی، در بوشهر باقی بود. بندر بوشهر از اولین مراکزی بود که دارای صنعت چاپ سنگی شد و همچنین بعدها در صنعت یخ سازی و برق پیشرو بود، مردم این شهر از اولین مردمان ایران بودند که با نشریات و مجلات آشنا شدند از اولین نشریات بوشهر می‌توان به روزنامه‌های مظفری. خلیج ایران و ندای جنوب اشاره کرد، همچنین به دلیل رونق و موقعیت خاص اولین نمایندگی‌های شرکتهای تجاری و کنسولگری دولت‌های خارجی از جمله بریتانیا، آلمان و روسیه و امپراطوری عثمانی در این شهر دایر شد ولی این رونق با توسعه راه آهن به خرمشهر منتقل شد

جبههٔ ساحلی بافت قدیم بوشهر در سال ۱۳۷۸ تحت شمارهٔ ۲۳۶۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. منظرهٔ شهر آمیزه‌ای از رنگ‌های سفید، زرد و قهوه‌ای است. بافت شهر بوشهر از حدود هفتاد سال پیش یعنی پس از جنگ جهانی اول رونق خود را از دست داده و مصالح مورد نیاز آن که از آفریقا و هند تأمین می‌شده کم‌تر در دسترس بوده و ساکنین اصلی شهر شروع به ترک آن و مهاجرت به سایر نقاط کشور کرده‌اند. پس از جنگ دوم جهانی این مساله شدت گرفته و پس از انقلاب اسلامی نیز با تخریب بیش از یک چهارم این بافت توسط ادارهٔ بندر سیر صعودی این مهاجرت و تخریب شدت چند برابر یافته و هم اکنون به صورت نیمه ویرانه‌ای درآمده‌است.

بندر بوشهر مرکز استان بوشهر از استان‌های ایران است. این شهر همچنین مرکز شهرستان بوشهر نیز می‌باشد. جمعیت این شهر بر پایهٔ آمار سرشماری سال ۸۵ برابر با ۱۶۱٬۶۷۴ نفر است.

بیشتر مردم بوشهر به زبان فارسی تکلم می‌کنند. بندر امروزی بوشهر را نادرشاه افشار در ۱۷۳۶ میلادی رونق دوباره بخشید. نام این محل پیش از آن ریشهر بود. خود نام بوشهر پیشینه‌ای دیرینه دارد.

محتویات  :
۱ پیشینه
۲ نام‌های سرزمین بوشهر
۳ محلات و مراکز شهری
۴ ساکنان کنونی
۵ نشریه‌های بوشهر
۶ حمل ونقل شهری و برون شهری
۶.۱ اتوبوس شهری
۶.۲ تاکسی
۶.۳ فرودگاه
۶.۴ پایانه مسافربری
۶.۵ شبکه راه‌آهن
۷ هتل‌ها
۸ دفاتر خدمات مسافرت هوایی
۹ بازارها
۱۰ بیمارستان ها
۱۱ غذا و رستوران
۱۲ دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی
۱۳ مراکز تجاری
۱۴ روز ملی بوشهر
۱۵ عزاداری سنتی بوشهر
۱۶ شهرک‌های توریستی
۱۷ مناطق ویژه اقتصادی
۱۸ مراکزتاریخی و دیدنی
۱۸.۱ بوستان‌ها
۱۸.۲ موزه‌ها
۱۹ نگارخانه
۲۰ پیوند به بیرون
 

آسک شهری قدیمی و متروکه است که در جنوب شرقی هندیجان و کیان کوه واقع شده است . آسک در حدود العالم جنین وصف شده است . « دهی است بزرگ و به بر کوه نهاده و بر سر آن کوه آتشی است که دائم همی درفشد شب و روز و حرب از رقیان آنجا بوده است اندر قدیم » این مطلب نشان دهنده آن است که به زمان تحریر حدود العالم یعنی در اواخر قرن چهارم هجری قمری آسک دهی بزرگ بوده و در دامنه کوهی قرار داشت که بر فراز کوه آن آتش فروزان بوده است .
مرحوم سلطانعلی سلطانی می نویسد : در نزدیکی هندیجان کنونی شهر آسک قدیم واقع بود که بسیاری از جنگ های خوارج در نزدیکی آن رخ داده است و نام این شهر در بعضی از اشعار شعرای عرب آمده است .
بنا به نوشته یکی از قدیمی ترین سیاحان عرب تا قرن چهارم ه .ق آثار قصور عالیه و انبیه عظیمیه باستانی در هندیجان برپا بوده است . آثار عظیم آبیاری روزگار باستان در طرفین رودخانه زهره و خیر آباد که در زیدون یکی شده و از وسط هندیجان می گذرد ، پیداست . مورخان درباره آثار آسک نوشته اند : ایوان بلندی داشته و آتشکده ها و دفینه های باستانی و گورهای قدیمی ، تابوت ها و حجاری های کتیبه مانند در آسک وجود داشته است . کتیبه هایی به خط پهلوی بر در غربی ایوان (معبد آتشکده ) آسک در سنگ منقوش بوده است . در غرب آسک قلعه گنبدی است که قبلاً برج دیده بانی آنجا بوده است .
مکان شهر تاریخی آسک در کتب مختلف باستان ‌شناسی همواره مورد مناقشه بوده است . در این گزارش سعی شده تا مکان این شهر را با اسناد مختلف و بازدید از محل مشخص شود . هنوز هیچ باستان شناسی در این محل صورت نگرفته است تا قدمت این شهر قدیمی مشخص شود .
.
در کتاب " حدود العالم من المغرب الی المشرق " که قدیمی ترین کتاب جغرافیای جهان است چنین آمده : ( آسک دهی است بزرگ بر کوه نهاده و بر سر آن کوه آتشی است که دائما همی درفشد . )
یاقوت حموی به نقل از مسعر بن مهلهل ( سفرنامه ابودلف ) درباره ی این شهر چنین آورده است : « آسک در حدود ارجان ( بهبهان ) و رامهرمز قرار دارد شهری است دارای آبادی ‌ها و در آنجا ایوان بلند نیکویی است در دشت بر چشمه ‌ای خوشگوار . آن ایوان قبه‌ ای بلند دارد و در آن مسجدی است و بر آن قبه آثار پرده ها ست که در دیگر بلدان ندیدم گنبدی محکمتر و بهتر از آن ،بر در غربی آن کتابی به زبان پهلوی در سنگ منقوش است . »

میان آسک و ارجان ده ‌ای است به هندیجان معروف ( روستای دهملای امروزی ) صاحب آثار عجیبه و ابنیه قدیمه از پادشاهان گذشته است . در آنجا دفینه هایی مانند مصر کشف می شود و تابوت هایی که از لحاظ صنعت بدیع است و آتشکده ها است .
از مجموع کتب مختلفه دکتر احمد اقتداری در کتاب جغرافیای تاریخی خوزستان ، کهگیلویه و ممسنی چنین نتیجه می گیرد : «1 -آسک مجموعه روستاهای آبادانی بوده که بین ریشهر ( یا ریواردشیر شهری باستانی نزدیک بندر معشور قدیم که آثار تل کافران از آن بجا مانده ) و ارجان واقع است . 2 -آسک به هندوان = هندیان = هندیجان قدیم ( دهملای امروزی ) نزدیکتر بوده است تا به ریشهر و البته تا به ارجان ( بهبهان ) 3-در زمان هایی ، آبادی های آسک با هندیجان اتصال داشته 4-کتیبه به خط پهلوی بر در غربی ایوان آسک منقوش بوده است 5-آبادی های آسک و هندیجان ( دهملا ) و ریشهر گهگاه به هم پیوسته بوده است . 6- محل آسک بنا بر نوشته مرحوم سید محمدعلی امام شوشتری در کتاب جغرافیای تاریخی خوزستان : آثار این شهر در سمت شمال غربی زیدون کنونی و در دامنه کوه سمت شمال گرگری (gergeri) اکنون نیز این روستا وجود دارد و غوله(ghola) است » 

بخش چم خلف‌عیسی یکی از بخش‌های تابعه شهرستان هندیجان در استان خوزستان در جنوب غربی ایران است .               

محتویات :
۱ تقسیمات کشوری
۲ نام جدید
۳ جمعیت
۴ ارامگاه
۵ منابع
۶ جستارهای وابسته

تقسیمات کشوری :
بخش چم خلف‌عیسی
دهستان چم خلف‌عیسی
دهستان سورین

شهرها: زهره 

نام جدید: 

این بخش در سال ۱۳۸۶ دهستان زهره نام گرفت.
 

جمعیت:

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش چم خلف عیسی شهرستان هندیجان در سال ۱۳۸۵ برابر با ۷۲۵۸ نفر بوده است

ارامگاه: 

- امامزاده حضرت بی بی علیه (س) دختر حضرت امام موسی کاظم علیه السلام معروف به پیر سید شمال می باشد، بنیانگذار امام زاده سید شمال موسوی مهر (سید طالب) می باشد. امام زاده بی بی علیه (س) در بین دو روستای چم خلف عیسی و دهملا واقع شده است. در ضمن مسیر رفتن به امام زاده از هر دو روستا امکان پذیر می باشد.

شهرستانِ بندر ماهشهر (جمعیت طبق سرشماری 1375 ش ، 847 ، 297 تن )، در جنوب غربی ایران و جنوب استان خوزستان واقع است . از شمال به شهرستانهای رامهرمز و اهواز، از مشرق به شهرستان بهبهان * ، از مغرب به شهرستان شادگان ، و از جنوب به خلیج فارس و خورموسی محدود است . مرکز آن شهر بندرماهشهر است . این شهرستان دارای سه بخش ِ مرکزی و بندر امام خمینی و هندیجان ، سه دهستان ، و چهار شهر به نامهای بندر ماهشهر (در قدیم بندر معشور)، بندر امام خمینی (شاهپور سابق )، هندیجان و چمران است . شهرستان بندرماهشهر تحت تأثیر جزر و مَد دریا و آبهای شور زیرزمینی قرار دارد.

از رودخانه های دائمی آن هندیجان و جراحی (نام قدیم آن : «تاب ») است که هردو به خلیج فارس می ریزند. آب وهوای آن گرم و مرطوب است . به علت رطوبت نسبتاً زیاد در فصل تابستان ، تحت تأثیر دمای زیاد و تبخیر آب دریا، در آنجا شرجی آزاردهنده ای به وجود می آید. بارندگی در این شهرستان کم و ناچیز است . به سبب داشتن خاک شور و قلیایی ، پوشش گیاهی آن ضعیف است و به طور پراکنده درختان کُنار و گز در آنجا دیده می شود.

در 1375 ش از کل جمعیت شهرستان ، 089 ، 221 تن (23ر74%) شهرنشین و بقیه روستانشین بوده اند. جمعیت شهرستان علاوه بر افزایش طبیعی ، به سبب توسعة بنادر شهرستان و مهاجرپذیری آن فزونی یافته است ، و ضریب بالای شهرنشینی بازتاب توسعة فعالیتهای بازرگانی و صنعتی شهرستان است . زبان آنها فارسی و گویشهای لری ، ترکی و عربی است .

فعالیت اقتصادی و توسعة شهرستان بندر ماهشهر، بیشتر متکی به قابلیت بندرگاهی و مجاورت با سواحل و همچنین نزدیکی به منابع نفت و گاز جلگة خوزستان و فعالیتهای وابسته به آن است . کشت محصولات کشاورزی بشدت متکی به آبیاری است . از محصولات عمدة آن گندم ، جو، حبوبات ، خرما (که بیشتر در هندیجان به عمل می آید)، انگور، انار و انجیر است . صنایع دستی و کارگاهی خاصی در آن وجود ندارد (مرکز آمار ایران ، 1375 ش ، ص 242). اهمیت اقتصادی این شهرستان از یک سو به سبب دو بندرمهم امام خمینی و ماهشهر است که در 1376 ش ، یک پنجم از سهم پذیرش کشتیهای کل بنادر کشور را در سواحل شمال و جنوب به خود اختصاص دادند، و از سوی دیگر وجود پالایشگاه گاز طبیعی مایع و همچنین مجتمعهای پتروشیمی رازی ، فارابی و بندر امام خمینی است (رجوع کنید به بندر * امام خمینی ). مواد اولیة پالایشگاه گازطبیعی مایع از کارخانه های گازمایع اهواز و آغاجاری تأمین ، و فراورده هایی چون پروپان ، بوتان و گازولین سبک از آن صادر می شود. از دیگر فعالیتهای مهم این شهرستان استخراج نفت است ، به طوری که در 1373 ش ، شش کارگاه استخراج نفت خام و هجده کارگاه خدمات جنبی آن ، فعالیت داشته اند. از شهرهای مهم این شهرستان ، بندرماهشهر بزرگترین بندر صادرکنندة فراورده های نفتی پالایشگاه آبادان ، و بندرامام خمینی از مهمترین بنادر تخلیه و بارگیری کالاهای عمومی در محل پایانة راه آهن سراسری ایران است (رجوع کنید به بندرامام خمینی ). شهرستان بندر ماهشهر از طریق ایستگاه سربندر به راه آهن سراسری ایران ، از طریق راه آهن و جادة اصلی به اهواز، و با جادة اصلی به بنادر آبادان و خرمشهر در مغرب و شهر آغاجاری در مشرق مرتبط است . این شهرستان فرودگاه نیز دارد.

از آثار تاریخی آن بقایای عمارات مخروبه ای به نام «تل کافران »، آب انبارها و چاههای سنگ چین شدة فراوان ، و خرابه های آبادی ریشهر در حوالی شمال شرقی بندرماهشهر است (ایران . وزارت دفاع . ادارة جغرافیائی ارتش ، ج 90، ص 34؛ مرتضائی ، ص 1؛ سلطانی بهبهانی ، ص 234). پیش از 1339 ش ، بندرماهشهر یکی از بخشهای تابع شهرستان خرمشهر بود، سپس در تقسیمات کشوری به صورت شهرستان درآمد (ایران . وزارت دفاع . ادارة جغرافیائی ارتش ، ج 90، ص 33).

2) شهر بندرماهشهر (جمعیت طبق سرشماری 1375 ش ، 394 ، 88تن )، در ساحل شمالی دهانة خورموسی در شمال غربی خلیج فارس و در دوازده کیلومتری شمال شرقی بندر امام خمینی واقع است . فاصلة آن تا مرکز استان (اهواز) 145 کیلومتر است و شهرهای آبادان و خرمشهر در غرب ، شادگان در شمال غرب ، رامشیر و آغاجاری و امیدیه در شمال شرقی ، و هندیجان در جنوب شرقی آن قرار دارد. آب و هوای آن گرم و مرطوب ، حداقل مطلق دما در طول سال ْ1- و حداکثر مطلق دما ْ48 است .