امروزه دمای جهانی و سطح آب دریاها روبه افزایش است و لایههای یخی در بسیاری از مناطق جهان عقبنشینی كردهاند. با این حال اتفاق عجیبی در اقیانوسهای اطراف قطب جنوب در حال رخ دادن است.
با وجود این كه آب و هوای جهانی و دمای اقیانوسها در حال گرم شدن و افزایش است، اما مقدار یخها در محدوده قطب جنوب نهتنها روبه كاهش نیست، بلكه در واقع روبه افزایش است.
كاهش یخهای دریایی دیگر نقاط كره زمین در سالهای اخیر سر فصل خبرها بوده است چرا كه با سرعت زیادی در حال انجام شدن است. اندازهگیریهای ماهوارهای سال ۱۹۷۰ و دنبال كردن این جریان تاكنون نشان میدهد به طور میانگین در هر دهه میزان یخهای دریایی به اندازه ۴ درصد كاهش داشته است.
در مقابل یخهای دریایی قطب جنوب رشد یك درصدی از خود نشان میدهد كه معادل ۱۰۰ هزار كیلومتر مربع در یك دهه است.
چرا چنین تفاوت فاحشی بین اتفاقات رخ داده در قطب شمال و قطب جنوب وجود دارد؟
دانشمندان دانشگاه سیاتل، واشنگتن و Goddard بتازگی ۳ نظریه در این باره ارائه كردهاند: اول تخلیه ازن، دوم تغییر دینامیك اقیانوس و سوم طغیان یخهای دریایی.
سال ۱۹۸۰ دانشمندان دریافتند انتشار مواد سردكننده و كاتالیزور كه كلروفلورو كربنها (CFCS) نامیده میشوند، باعث تهی شدن لایه ازن بخصوص در قطب جنوب میشود.
تخلیه ازن باعث میشود اشعه ماوراء بنفش سرطانزای بیشتری به سطح زمین برسد به علاوه نقش دیگری دارد كه كمتر شناخته شده است.
تخلیه ازن باعث میشود استراتوسفر در منطقه قطب جنوب بین ۲ تا ۶ درجه سردتر شود.
استراتوسفر لایهای از اتمسفر است كه بین ۱ تا ۶ كیلومتری بالای سطح زمین قرار دارد. این سرد شدن باعث تغییر دینامیك بین استراتوسفر و لایههای پایینی جو شده و در نتیجه بادهای تند آنتاركتیك تقویت میشود.
در اقیانوس جنوبی كه به دلیل بادهای دورهای شدید و توفانهای قوی در زمستان مشهور است، جریانهای گردابی قطبی باعث ایجاد یك دوره زمانی انجماد بر خلاف دیگر نقاط زمین میشود. در سال ۱۹۸۰مشخص شد شدت جریانهای گردابی قطبی در نتیجه تخلیه ازن ۱۵ درصد بیشتر میشود.
مدلهای جدید كه براساس ارتباط بین سرعت باد، لایه ازن و آب و هوای قطب جنوب ایجاد شد، میتواند پارادوكس (تناقض) موجود بین قطب شمال و قطب جنوب را توضیح دهد.
جایی كه یخهای دریایی در قطب جنوب به سرعت رشد میكند، در حالی كه در قطب شمال با سرعت زیادی روبهكاهش گذاشته است.
مدل جدید نشان میدهد بادهای سردتر و شدیدتری بر فراز آبهای احاطهكننده قطب جنوب میوزد و باعث رشد یخها با سرعت زیاد میشود. اكنون دانشمندان شاهد الگوی مختلطی از ذوب و رشد یخها در آنتاركتیك هستند كه معتقدند تغییر در الگویهای دورهای در نتیجه سوراخ شدن لایه ازن یكی از بهترین دلایل توجیه این وضعیت است.